Ontslag van een zieke werknemer
Via deze link kunt u zich aanmelden voor de nieuwsbrief.
U heeft een zieke werknemer en wilt deze ontslaan. Mag dit? Is dit mogelijk? Hoe pakt u dit aan?
Onderstaand hebben wij de dertien belangrijkste punten/vragen voor u op een rij gezet:
1. Met instemming van de werknemer
Voor de hand liggend, maar daarom niet minder belangrijk. Veel psychische kwalen of het kwakkelen ontstaat in veel gevallen door een verziekte werksfeer. Het kan gebeuren dat een zieke medewerker uw aanbod om de arbeidsovereenkomst te beëindigen als een bevrijding ervaart. Als de zieke werknemer schriftelijk akkoord gaat met beëindiging van de arbeidsovereenkomst, gaat het CWI of de kantonrechter ook akkoord.
2. Reorganisatie
Het ligt voor de hand, maar als een bedrijf wegens bedrijfseconomische redenen moet saneren, dan kunnen ook de functies en banen van zieken sneuvelen. Willems: 'Het kan domweg gebeuren dat een afdeling of enkele functies verdwijnen. Dan maakt het niet uit of die persoon aan het werk is of ziek thuis zit. Opzeggen via het CWI kan dan in beginsel de eerste twee ziektejaren niet, maar de meeste kantonrechters accepteren deze grond van ontslag, die tenslotte niets met de ziekte te maken heeft, wel en ontbinden dan de arbeidsovereenkomst.
3. Verzwijgen medische beperkingen
Het kan gebeuren dat een werknemer zijn medische beperkingen heeft achtergehouden, die hem belemmeren om zijn werk goed te doen. Zeker als die beperking er voor heeft gezorgd dat de werknemer ziek is geworden, kan dit reden zijn voor ontslag op staande voet en geldt de bescherming van de zieke werknemer niet. Sacha Willems: 'Zo was er een zaak van een kapper die HIV bleek te hebben. Bij zijn sollicitatie had hij ontkend medische kwalen te hebben. Toen hij zijn werkgever inlichtte, werd hij op staande voet ontslagen. Dit ontslag werd overigens door de rechter niet erkend omdat de werknemer geen beperkingen ondervond van zijn HIV-besmetting en de werkgever onvoldoende had onderzocht of er bijvoorbeeld met handschoenen gewerkt kon worden. Waren de omstandigheden iets anders geweest, dan was het ontslag wellicht wel geaccepteerd. In dit geval werd de arbeidsovereenkomst vervolgens wel ontbonden omdat de relatie onherstelbaar was beschadigd. De werknemer kreeg ook een schadevergoeding.
4. Niet meewerken
De werkgever kent veel plichten als het gaat om zieken, maar de werknemer is ook verplicht alles te doen om weer aan de slag te kunnen. Dit meewerken, moet aantoonbaar gemaakt worden aan de bedrijfsarts en/of de integratiemanager. De laatste is bij veel kleinere bedrijven de werkgever. Het meewerken kan betekenen dat de medicijnen genomen moeten worden of dat de dokter volgens afspraak bezocht wordt. Ook het aanvaarden van een aangepaste werkplek of een beter geschikte functie hoort bij de plichten van werknemers.
5. Verstoorde arbeidsverhouding
Als de relatie tussen werkgever en werknemer zo beschadigd is dat bijvoorbeeld overplaatsen naar een andere afdeling niet meer zal helpen, is ontslag van een zieke ook mogelijk. FNV Bondgenoten meldde recentelijk dat langdurig zieken, die weer aan de slag kunnen, vaak de kans lopen dat ze zo tegengewerkt worden, dat er een verstoorde arbeidsrelatie ontstaat. Ontslagspecialist Willems: 'Dat is absoluut niet mijn indruk. Het zal vast een of twee keer zijn gebeurd, maar werkgevers die dit proberen, spelen met vuur. De kans dat een ex-werknemer via de rechter een forse schadeclaim neerlegt, is levensgroot. En dat weten werkgevers heel goed.'
6. Veiligheidsrisico
Nogal wat mensen hebben problemen met alcohol, drugs of medicijnen. Hun verslaving kan niet alleen leiden tot ziekte, maar ook tot gevaarlijke situaties op het werk. Zo was er een Hoofd Operator in een chemische fabriek, die maar niet van zijn alcoholprobleem af kwam. Ondanks langdurige behandelingen bleef de man drinken. Zijn werkgever sloot met hem contracten om het probleem onder controle te krijgen, maar ook dat mislukte. Toen de bedrijfsarts op een moment opnieuw alcohol rook, werd de man geschorst. De rechter constateerde dat iemand met een dergelijk, steeds terugkerend probleem niet geschikt was in de controlekamer van een chemische fabriek en ontbond het contract zonder vergoeding. 'De man werkte 35 jaar bij het bedrijf', aldus Willems.
7. Kan ik een zieke werknemer ontslaan?
Ja en nee. De eerste twee jaar van ziekte van de werknemer valt onder het opzegverbod. U mag hem dan niet ontslaan. Er zijn echter twee uitzonderingen:
Als de werknemer zich pas na uw aanvraag om een ontslagvergunning heeft ziek gemeld, kunt u wel opzeggen. Dat kan ook als de werknemer passende arbeid weigert of weigert mee te werken aan het 'plan van aanpak' en u eerst de lichtere maatregel van opschorting van loonbetaling heeft toegepast.
8. Moet ik na twee jaar ziekte nog een ontslagvergunning aanvragen?
Een werkgever mag geen arbeidsovereenkomst beëindigen tijdens ziekte of arbeidsongeschiktheid van de werknemer. Hij wordt dan schadeplichtig. Is de werknemer twee jaar arbeidsongeschikt, dan moet de werkgever met behulp van de UWV en Arbodienst aantonen dat de werknemer niet binnen 26 weken na de aanvraag voor een ontslagvergunning weer (gedeeltelijk) het eigen of aangepast werk kan hervatten. Hiervoor geldt ook dat er indien nodig scholing moet worden aangeboden. Wat betreft deze (bij)scholing wordt wel gekeken naar wat redelijkerwijze van de werkgever gevraagd kan worden. Daarbij wordt gelet op de duur en de kosten van de opleiding.
Lukt het echter niet dit te bewijzen of de re-integratie-inspanningen aan te tonen, dan wordt geen ontslagvergunning gegeven. De werkgever moet zelfs kunnen aantonen dat hij re-integratie binnen het bedrijf van een andere werkgever heeft willen bevorderen als hij in zijn eigen bedrijf geen passende arbeid kan aanbieden.
9. Kan ik de kantonrechter om ontbinding verzoeken?
Ja, u kunt bij de kantonrechter een verzoek indienen om de arbeidsovereenkomst met de zieke werknemer te laten ontbinden. U kunt dit doen om bedrijfseconomische redenen (bijvoorbeeld reorganisatie) of bij verwijtbaar gedrag van de werknemer (bijvoorbeeld het niet accepteren van passende arbeid). Het is sinds 1 april 2002 niet meer nodig een re-integratieplan in te dienen bij uw verzoek.
10. Kan ik een zieke werknemer op staande voet ontslaan?
Ja. Het ontslag op staande voet wordt niet gehinderd door de opzegverboden. Wilt u uw werknemer ontslaan vanwege werkweigering? Doe dit dan pas nadat het UWV een 'second opinion' heeft gegeven over de gesteldheid van uw werknemer. Ga dus niet meteen af op het oordeel van de Arbo-arts.
11. Mag ik een zieke werknemer tijdens zijn proeftijd ontslaan?
Ja, dat mag. Bovendien blijft de duur van de proeftijd hetzelfde. Deze wordt dus niet doorgeschoven.
12. Wat gebeurt er als mijn werknemer overlijdt?
Dan houdt de arbeidsovereenkomst vanzelf op te bestaan. U bent verplicht het loon over de maand na de dag van overlijden aan de achtergebleven partner uit te betalen.
13. Wat te doen als ik een zieke werknemer die niet meewerkt aan reïntegratie wil ontslaan?
Als een zieke werknemer passende arbeid weigert, dient u eerst door de loonbetaling stop te zetten te proberen de werknemer op andere gedachten te brengen. Lukt dat niet, dan kunt u uw Arbodienst om een oordeel over het gedrag van de werknemer vragen. Dit oordeel voegt u bij de aanvraag tot ontslag bij het CWI. Het CWI zal vervolgens de keuringsarts van UWV om advies vragen. Is het CWI het met u eens, dan kunt u het dienstverband opzeggen.
Bronnen: bizz; zibb; dezaak; KvK
Algemeen nieuws