Begrippenlijst zorg
Via deze link kunt u zich aanmelden voor de nieuwsbrief.
In de (analoge en digitale) zorgwereld komt u nogal wat begrippen tegen. Bijgevoegd een aantal begrippen die het lezen van (ICT) informatie wellicht vergemakkelijken.A
Algemeen Gegevensbeheer Zorgverleners (AGB)
Een database waarin gegevens staan geregistreerd van zorgverleners
AORTA
Een landelijke basisinfrastructuur, zoals gedefinieerd door NICTIZ (Nictiz is het nationale knooppunt en kenniscentrum voor ICT en innovatie in de zorg.), die elektronisch berichtenverkeer tussen alle zorgpartijen mogelijk maakt.
Authenticatie
Een proces waarbij iemands identiteit bevestigd kan worden of waarmee de integriteit en de herkomst van de aangeboden gegevens gecontroleerd kunnen worden.
Authenticatie-certificaat
Een certificaat dat uitsluitend gebruikt dient te worden voor, authenticatie – of elektronische identificatie.
Autorisatie
Het verlenen van bevoegdheid om bepaalde patiëntgegevens te mogen inzien, aanpassen of bewerken. Deze bevoegdheid wordt alleen aan zorgverleners verstrekt die een behandelrelatie hebben met de betrokken patiënt. Voor anderen is inzage slechts toegestaan met toestemming van de patiënt, in noodsituaties of als de wet dit expliciet toestaat. Laatste stap in de vertrouwensketen.
B
Basisinfrastructuur
Een geheel van standaarden, afspraken en landelijke infrastructurele voorzieningen dat veilig elektronisch berichtenverkeer mogelijk maakt.
Berichtenstandaard
Een systeem van elektronisch berichtenverkeer. Er zijn diverse standaarden, NICTIZ heeft gekozen voor HL7.
BIG-register Register van beroepsbeoefenaren in de individuele gezondheidszorg zoals bedoeld in artikel 3 en 34 van de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (wet BIG).
Burger Service Nummer (BSN) in de zorg
Uniek identificatienummer van een patiënt, cijfermatig gelijk aan het oude sofinummer. Het BSN in de zorg is sinds 2006 ingevoerd.
C
Certificaat
Elektronische bevestiging die gegevens voor het verifiëren van een bepaalde persoon verbindt met gegevens betreffende de vertrouwelijkheid en authenticiteit en / of elektronische handtekening en daarmee de identiteit van de persoon bevestigt.
Een certificaat is een publiekelijk toegankelijk document dat is uitgegeven door een Certification Service Provider (CSP) en dat een aantal door die CSP geverifieerde gegevens bevat. Een certificaat is vercijferd met de private sleutel van de uitgevende partij, waardoor het certificaat onvervalsbaar is.
Certificaathouder
Een natuurlijk persoon en rechtspersoon, ten behoeve van wie een certificaat is afgegeven en wiens identiteit kan worden vastgesteld met behulp van het certificaat.
Certificaatprofielen
Een beschrijving van de inhoud van een certificaat. Ieder soort certificaat (handtekening, vertrouwelijkheid, e.d.) heeft een eigen invulling en daarmee een eigen beschrijving. Hierin staan bijvoorbeeld afspraken omtrent naamgeving, e.d.
Certificate Policy
Een document met een benoemde verzameling eisen dat de kaders aangeeft waarbinnen het UZI-register certificaten uitgeeft. Het Certificate Policy (CP) wordt opgesteld door de Policy Authority (PA) van de Public Key Infrastructure (PKI) voor de overheid. Met behulp van onder andere het CP kunnen eindgebruikers en vertrouwende partijen bepalen hoeveel vertrouwen zij stellen in het UZI-register.
Certification Practice Statement (CPS)
Een natuurlijk persoon of rechtspersoon die de certificaten afgeeft en / of andere diensten in verband met de elektronische handtekeningen, waaronder identiteit en vertrouwelijkheid, verleent. Het UZI-register is een CSP.
Concurrente schulden
Alle schulden die niet juridisch preferent zijn, zijn concurrent. Zij hebben geen voorrang en moeten allemaal gelijk worden behandeld. In de praktijk beroepen sommige schuldeisers (verhuurders, openbare nutsbedrijven, verzekeringsmaatschappijen etc.) zich op een zogenaamde feitelijke of sociale preferentie. Deze schuldeisers zijn niet preferent in de wettelijke zin en dienen dan ook gewoon als concurrente schuldeisers te worden behandeld.
D
Decryptie
Een cryptografische toepassing waarbij een onleesbaar bericht wordt vertaald in het originele leesbare bericht. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een cryptografische sleutel / de vertrouwelijkheidsleutel.
Directory Service
De directory service is een dienst van het UZI-register en heeft tot doel het op internet beschikbaar stellen en het toegankelijk maken van uitgegeven certificaten.
E
e-declareren
Elektronische uitwisseling van relevante declaratiegegevens tussen zorgverlener en zorgverzekeraar, waaronder de controle op verzekering, machtigingen, het indienen van declaraties en retourinformatie.
e-medicatiedossier
Zie Elektronisch Medicatie Dossier
e-waarneemdossier voor huisartsen
Elektronische uitwisseling van relevantie informatie uit het medische dossier van een patiënt tussen de vaste huisarts en de waarnemend huisarts op de huisartsenpost. Deze uitwisseling bestaat uit een Professionele Samenvatting (van huisarts naar waarnemer) en een Waarneem Retour Bericht (vice versa).
Elektronisch Medicatie Dossier (EMD)
Samenvatting van de voor de behandeling relevante medicatiegegevens van een individuele patiënt. Een van de hoofddoelstellingen van NICTIZ voor 2006. In de eerste fase is het EMD beperkt tot de door openbare apothekers verstrekte medicatie van de patiënt, met een historie van tenminste een half jaar.
Elektronisch Patiënten Dossier (EPD)
Alle medische en administratieve gegevens van een patiënt, elektronisch opgeslagen.
Elektronische handtekening
Een handtekening die bestaat uit elektronische gegevens die zijn vastgehecht aan of logisch geassocieerd zijn met andere elektronische gegevens en die worden gebruikt als middel voor authenticatie.
Encryptie
Een cryptografische toepassing waarbij een origineel leesbaar bericht wordt vertaald in een onleesbaar bericht. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een cryptografische sleutel / de vertrouwelijkheidsleutel (cryptografie = geheimschrift).
European Telecommunication Standard Institute (ETSI)
De ETSI is een onafhankelijk instituut op het gebied van standaardisatie voor telecommunicatie voor heden en toekomst.
Extramurale communicatie
Communicatie over de muren van (zorg-)instellingen heen.
G
Goed Beheerd Zorgsysteem (GBZ)
Een informatieomgeving van zorgverleners en zorgverzekeraars, dat voldoet aan duidelijke omschreven kwaliteitseisen op o.a. het gebied van berichtenstandaarden, beveiliging, ‘performance’ en beschikbaarheid.
Een informatieomgeving van zorgverleners en zorgverzekeraars, dat voldoet aan duidelijke omschreven kwaliteitseisen op o.a. het gebied van berichtenstandaarden, beveiliging, ‘performance’ en beschikbaarheid.
H
HL7
Internationale standaard (Health Level 7) voor uitwisseling van elektronische zorginformatie.
I
Identificatie
Het proces waarbij de identiteit van een persoon of een zaak vastgesteld wordt.
Individuele zorgverlener
Een individuele zorgverlener is een zorgverlener die niet aan een zorginstelling als bedoeld in de Kwaliteitswet Zorginstellingen is verbonden.
K
Kaartlezer
Apparaat verbonden aan de personal computer, waarin de UZI-pas ingevoerd moet worden om deze te kunnen gebruiken. Soms wordt het begrip smartcardreader gebruikt.
Key-escrow. ‘Sleutelborging’
Een methode van opslag voor een kopie van een private sleutel die bij een vertrouwde derde in bewaring gegeven wordt, een zogenoemde Key Escrow Agency (KEA). Indien noodzakelijk kunnen daartoe geautoriseerde betrokkenen toegang krijgen tot deze kopie het betreft alleen de sleutel voor decryptie.
Kwaliteitswet Zorginstellingen
De Kwaliteitswet Zorginstellingen (Kwz) heeft als doel dat de kwaliteit van zorg, die verleent wordt door instellingen, van overheidswege wordt gewaarborgd. In de Kwz zijn dan ook verplichtingen opgenomen waaraan instellingen moeten voldoen.
L
Landelijk schakelpunt (LSP)Centrale landelijke voorziening die alle zorginformatiesystemen onderling verbindt. Het meeste elektronische berichtenverkeer loopt via dit LSP, en alle relevante handelingen worden erin gelogd (zie logging).
Logging
Het vastleggen van de elektronische communicatie, waardoor achteraf is vast te stellen wie toegang heeft gehad tot patiëntengegevens.
N
Norm
Standaard die wordt voorgeschreven door een normalisatie-instituut. In Nederland is dit het NEN.
O
OPTA (Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit) De OPTA is de toezichthouder op de post- en telecommunicatiemarkt in Nederland. OPTA stimuleert concurrentie in de telecommunicatie- en postmarkten.
P
Pashouder
De natuurlijke persoon die gebruik maakt van de UZI-pas.
Pin-mailer
De PIN-mailer bevat de PIN-, PUK- en intrekkingcode en wordt afhankelijk van het pastype verzonden naar de aanvrager of de pashouder. De codes zijn op een beveiligde manier geprint zodat alleen degene die de enveloppe opent de codes kent.
Policy Authority (PA)
Autoriteit onder de verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties die het certificeringsbeleid (CP / Certificate Policy) van het UZI-register vaststelt.
Public Key Infrastructure (PKI)
Een samenstel van architectuur, techniek, organisatie, procedures en regels, gebaseerd op asymmetrische sleutelparen. Het doel is het hiermee mogelijk maken van betrouwbare elektronische communicatie en betrouwbare elektronische dienstverlening.
R
Regionaal zorgnetwerk
Samenwerkingsverband van zorgverleners en zorgverzekeraar in een regio, die onder meer tot doel hebben het verbeteren van de zorg-ICT en het opzetten van een regionaal Elektronisch Patiënten Dossier, als opstap naar een landelijk EPD.
S
Sectorale Berichten Voorziening (SBV) Voorziening waar zorgaanbieders, indicatieorganen en verzekeraars een BSN van een cliënt kunnen opvragen, opzoeken en verifiëren.
Smartcard
Een plastic pasje ter grootte van een creditcard die in een chip elektronica bevat, inclusief een microprocessor, geheugenruimte en een voedingsbron.
Specificaties
- Invulling van een deel van een standaard.
- Een set definities en voorwaarden waaraan voldaan moet worden.
Bijvoorbeeld de specificaties van GBZ, ZSP en berichten.
Standaard
Afspraak die betrokken partijen maken om een bepaald (elektronische) proces goed te laten verlopen.
T
Toetsingsregister
Een door de Policy-Authority van het UZI-register erkend register. Het UZI-register kan voor een zorgverlener of instelling die in een dergelijk register is opgenomen de garantie zorgverlener of instelling afgeven.
Transmurale zorg
Zorgverlening waarbij zorginstellingen en zorgverleners onderling samenwerken, over de grenzen van de instelling heen.
U
Unieke Zorgverlener Identificatie (UZI) Unieke identificatie (via een UZI-nummer) en authenticatie (via een UZI-pas) voor zorgverleners.
Unieke Zorgverzekeraars Identificatie (UZOVI)
Unieke identificatie (via een nummer) en authenticatie (via een pas of een systeemcertificaat) voor zorgverzekeraars.
V
Vertrouwelijkheidscertificaat
Een certificaat dat hoort bij het sleutelpaar dat gebruikt moet worden bij toepassingen ten behoeve van vertrouwelijkheid.
Vertrouwensketen
Serie handelingen die waarborgt dat patiëntgegevens slechts beschikbaar zijn voor bevoegden. Achtereenvolgens identificatie, authenticatie en autorisatie.
Verwijsindex
Index die aangeeft waar patiëntgegevens zich bevinden. De verwijsindex is dus geen databank, de gegevens blijven bij de bron.
Vierde Domein Zorgregister
Register van zorgaanbieders die geen deel uitmaken van het UZI-register.
W
WajongWas u voor uw 17e verjaardag al gehandicapt of langdurig ziek? Of was u student en jonger dan 30 toen u gehandicapt raakte of langdurig ziek werd? U bent dan door ziekte of handicap al op jonge leeftijd moeilijk of niet in staat om te werken. U krijgt misschien een uitkering voor jonggehandicapten. Deze uitkering heet een Wajong-uitkering. U hoeft dan niet voor inkomen afhankelijk te zijn van uw ouders/verzorgers of de bijstand.
WAO
De WAO is op 1 januari 2004 overgegaan in de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Alleen degenen die vóór 1 januari 2004 een WAO-uitkering kregen, kunnen opnieuw een WAO-uitkering aanvragen.
Bent u enige tijd geleden (weer) ziek geworden? Dan heeft u inmiddels contact gehad met een arts van UWV en waarschijnlijk ook met een arbeidsdeskundige. Als uit deze gesprekken bleek dat u minder kunt verdienen, in uw eigen werk of in ander soort werk, dan krijgt u tijdelijk (weer) een WAO-uitkering.
WaZ
WAZ betekent Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen. Tot 1 augustus 2004 was dit een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Zelfstandigen zijn mensen die geen arbeidsovereenkomst hebben. Ze hebben een eigen bedrijf of oefenen zelfstandig een beroep uit (bijvoorbeeld freelancers en alfahulpen).
Zelfstandigen die na 1 augustus 2004 arbeidsongeschikt raken, kunnen geen gebruik meer maken van de WAZ-uitkering. Per 1 augustus 2004 is de toegang tot de Waz afgeschaft. Zelfstandigen kunnen een vrijwillige Ziektewet- en WIA-verzekering bij UWV afsluiten. Ook kunnen zij een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten bij een verzekeringsmaatschappij. Bent u voor 1 augustus 2004 arbeidsongeschikt geworden en krijgt u een WAZ-uitkering? Dan blijft u deze ontvangen zolang er niets aan uw situatie verandert.
Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP)
De belangrijkste regels voor het vastleggen en gebruiken van persoonsgegevens zijn vastgelegd in de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP). De WBP heeft betrekking op alle gebruik - 'verwerkingen' - van persoonsgegevens, van het verzamelen ervan tot en met het vernietigen van persoonsgegevens.
WIA
WIA staat voor Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. Vanaf 2006 krijgt iedereen die 2 jaar (104 weken) ziek is te maken met de WIA. Uitgangspunt van de WIA is dat u zoveel werkt als u kunt. Ofwel: ‘Het gaat niet om wat je niet meer kunt, maar om wat je nog wel kunt.
Z
Zorg
Onder zorg verstaat men de zorg als omschreven bij of als gevolg van de Ziekenfondswet, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en de bij Algemene Maatregel van Bestuur aangewezen zorg.
Zorg Service Provider (ZSP)
Marktpartij die een beveiligde verbinding aanbiedt tussen GBZ en LSP en die de beheerder van het GBZ inhoudelijke ondersteuning geeft. Ook kunnen extra diensten aan de gebruikers worden geleverd.
Zorgaanbieders
Door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangewezen categorieën van zorgverleners en zorginstellingen.
Zorginstelling
Het organisatorische verband zoals bedoeld in de Kwaliteitswet zorginstellingen aangevuld met door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangewezen organisatorische verbanden.
Zorgverlener
Beroepsbeoefenaar als bedoeld in de artikelen 3 of 34 van de wet BIG.
Zorgverzekeraar
Ziekenfondsen, particuliere ziektekostenverzekeraars of publiekrechtelijke verzekeraar.
Algemeen nieuws